Posts

Βίκτορ Κλέμπερερ: Ρομαντισμός και εθνικοσοσιαλισμός

Image
  Από το "Η γλώσσα του Γ' Ράιχ" (1947) του γλωσσολόγου και γερμανιστή Βίκτορ Κλέμπερερ (1881-1960), σελ. 139-144 Βίκτορ Κλέμπερερ: Ρομαντισμός και εθνικοσοσιαλισμός Στο αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα του Plievier για το Στάλινγκραντ, ο συγγραφέας περιγράφει το επεισόδιο όπου Γερμανοί στρατιώτες, αφού κατέλαβαν ένα ρωσικό χωριό, έστησαν μια πινακίδα που έγραφε "Καλάτς-να-Ντόνου, 3200 χιλιόμετρα από τη Λειψία." Τι νόημα είχε αυτό; Θα μπορούσαν να προσθέσουν άλλα χίλια χιλιόμετρα και το νόημα θα παρέμενε το ίδιο: ο Γερμανός πίστευε ότι έτσι δικαιωνόταν η προαιώνια δίψα του για το απεριόριστο, το άπειρο. Αυτή η θεμελιώδης γερμανική ιδιότητα της υπερβολής, της προσέγγισης προς το άπειρο, παρείχε στην έννοια της φυλής το πιο γόνιμο έδαφος. Είναι όμως στην πραγματικότητα γερμανική εφεύρεση; Αν κάποιος ανιχνεύσει τις θεωρητικές της εκφάνσεις στο παρελθόν, υπάρχει μια αδιάσπαστη γραμμή που οδηγεί μέσω σημαντικών προσωπικοτήτων όπως ο Ρόζενμπεργκ και ο Αγγλογερμανός Χιούστον ...

Φρίντριχ Μάινεκε: Ο Χίτλερ και ο Μπολσεβικισμός

Image
  Από το: The German Catastrophe: Reflections and Recollections (1946) του Γερμανού ιστορικού Φρίντριχ Μάινεκε (1862-1954), σ. 77-81. Οι αναφορές και οι εντυπώσεις που λαμβάνουμε από τους Γερμανούς βετεράνους πολέμου ή από τους Ρώσους αιχμαλώτους είναι αντιφατικές. Αλλά ένα πράγμα που μπορούμε παρ' όλα αυτά να συλλέξουμε με βεβαιότητα από αυτούς είναι η γνώση ότι η τρομοκρατία από μόνη της δεν θα μπορούσε να σφυρηλατήσει την τεράστια αμυντική και επιθετική δύναμη των ρωσικών μαζών στον αγώνα τους εναντίον ημών των Γερμανών. Από μια αξιόπιστη πηγή ακούσαμε την ακόλουθη περίληψη των συνεχώς επαναλαμβανόμενων αφηγήσεων Ρώσων αιχμαλώτων πολέμου: «Όλοι νιώθουμε ότι είμαστε αδέρφια. Δεν έχουμε καμία εκμεταλλεύτρια τάξη πάνω από τα κεφάλια μας. Όλοι εργαζόμαστε ο ένας για τον άλλον. Πεθαίνουμε με χαρά για την πατρίδα μας». Είναι αυτά απλώς λόγια που επινοήθηκαν και επαναλήφθηκαν για την περίσταση; Δεν μπορεί κανείς να ξεφύγει από την εντύπωση ότι ο ρωσικός λαός στα 1941-45 μάς αντιτάχθηκε...

Hans Heinz Holz: Η διαλεκτική του ρομαντισμού

Image
  Geschichte der Dialektik, τ. 4, σ. 224-239. Η μπροσούρα του Γιακόμπι για τον Σπινόζα εκδόθηκε το 1785, και η δεύτερη, εκτεταμένη έκδοση κυκλοφόρησε το 1789. Έκτοτε, η θέση θεωρήθηκε υπερασπίσιμη -σε αντίθεση με τη φιλοσοφική παράδοση από την εποχή του Ντεκάρτ- ότι η αληθινή γνώση μπορούσε να αποκτηθεί πέρα ​​από τα όρια της κατανόησης, πέρα ​​από τις «ισχυρισμούς» της λογικής, μέσω του συναισθήματος, στο οποίο το Απόλυτο, η ενότητα του κόσμου και η ουσία, αποκαλύπτονταν αδιαμεσολάβητα. Η εκδήλωση αυτών των συναισθηματικών αληθειών δεν μπορούσε πλέον να είναι η γενική και δεσμευτικά μεταδοτική θεωρία, αλλά η ατομική επίκληση του συναισθήματος στον σύντροφο, η συμπαθητική αρμονία που έπρεπε να αφυπνιστεί. Η υψηλότερη και αληθινή μορφή φιλοσοφίας έγινε η ποίηση. Ο Νοβάλις κατέληξε σε αυτό το συμπέρασμα, και ο Σλέγκελ, βασιζόμενος σε αυτό, συνέχισε και επέκτεινε την ποιητικοποίηση της φιλοσοφίας. Ας ξεκινήσουμε με μια σύντομη ματιά στον Νοβάλις, στο έργο του οποίου τα μοτίβα συνοψίζο...

A. J. P. Taylor: Τα αντιφιλελεύθερα θεμέλια του γερμανικού εθνικού κινήματος

Image
Στο: A. J. P. Taylor: The Course of German History (1944), σ. 33-46. Σε καμιά άλλη χώρα εκτός της ίδιας της Γαλλίας τα αποτελέσματα της Γαλλικής Επανάστασης δεν έγιναν τόσο αισθητά όσο στη Γερμανία: η παλιά πολιτική τάξη και σε ορισμένα μέρη της Γερμανίας η κοινωνική τάξη άλλαξαν τόσο ώστε να γίνουν αγνώριστες. Αλλά αυτές οι μεγάλες αλλαγές επιτεύχθηκαν με θεμελιωδώς διαφορετικούς τρόπους. Στη Γαλλία, η επανάσταση ήταν έργο του γαλλικού λαού: τα βάσανά του και οι προσπάθειές του τούς δίδαξαν το βασικό μάθημα της πολιτικής: το μάθημα της εξουσίας. Δεν ήταν η ηθική ή πνευματική ανωτερότητα των ιδεών της, αλλά η μαζική επιστράτευση και η οργανωτική ιδιοφυΐα των Ιακωβίνων, που προκάλεσαν τη νίκη της επανάστασης. Πάνω απ' όλα, η ανάγκη για μαζική υποστήριξη ανάγκασε τους φιλελεύθερους της μεσαίας τάξης να σχηματίσουν με τους αγρότες και τους εργάτες των πόλεων ένα ενωμένο ριζοσπαστικό μέτωπο, το οποίο δεν διαλύθηκε ποτέ εντελώς έκτοτε. Στη Γερμανία, όσοι επιθυμούσαν φιλελεύθερες μεταρρυ...